1860’lı yılların ortalarında Fransız astronom Etienne Leopold Trouvelot’nun ABD’ye getirdiği süngerimsi güveler, ülkenin kuzeydoğusundaki ormanlarda devasa bir ekolojik yıkıma yol açmayı sürdürüyor. İpek üretimi amacıyla Massachusetts’e taşınan türün kaçmasıyla başlayan süreç, günümüzde milyonlarca akrelik ormanlık alanın yapraksız kalmasına neden oldu.
İPEK HAYALİYLE BAŞLAYAN SÜREÇ
Trouvelot, İç Savaş nedeniyle aksayan pamuk tedariki ve hastalıklardan kırılan ipek böceklerine alternatif arayışıyla Avrupa’dan süngerimsi güve yumurtaları getirdi. Trouvelot’nun Medford’daki evinin bahçesinde yetiştirilen 1 milyondan fazla larvadan bazıları, 1869 civarında pencereden düşen bir kavanoz veya rüzgarın sürüklediği koruyucu ağ nedeniyle çevreye kaçtı. Uyarılarına rağmen zararlı görülmeyen tür, komşu arazilerde hızla çoğaldı.
ON YIL SONRA GELEN İSTİLA
Kaçışın ardından geçen on yılda popülasyonu katlanan böcekler, 1889’a gelindiğinde Medford merkezli 360 mil karelik (900 km²) bir alandaki tüm ağaçları yapraksız bıraktı. Kendi kıtasında doğal düşmanlarıyla dengelenen tür, Kuzey Amerika’da avcısının olmaması ve uygun iklim sayesinde hızla yayıldı.
52 BİN KİLOMETREKARELİK ZARAR
Süreç 1981’de zirveye ulaştı; Maine’den Maryland’e kadar 52.200 km² ormanlık alan tamamen kurudu. Sadece Connecticut’taki ormanların %80’i etkilenirken, üst üste gelen tahribat Kanada su çamı popülasyonunun neredeyse tamamını yok etti. Larva kıllarıyla temas eden kişilerde ise ciddi cilt döküntüleri kaydedildi.
MÜCADELEDE SON DURUM
20’den fazla ABD eyaletine yayılan tür, yılda yaklaşık 868 milyon dolarlık ekonomik zarara yol açıyor. Günümüzde ana mücadele, bölgeye kasıtlı getirilen ve nemli havalarda aktifleşen Entomophaga maimaiga mantarı ile yürütülüyor. Yağışlar sayesinde 2020’de 156 bin akre olan zarar gören alan miktarı, 2021’de 45 bin akreye geriledi.
Güncel literatürde spongy moth olarak adlandırılan türün yayılmaması için karantina bölgelerinden çıkan araçların kontrol edilmesi öneriliyor.
